Phân tích văn bản Hai chữ nước nhà của Trần Tuấn Khải

Văn hay lớp 8

Phân tích văn bản Hai chữ nước nhà của Trần Tuấn Khải

Bài làm

Ở những năm đầu thế kỉ XX, Trần Tuấn Khải là một trong những nhà thơ tiêu biểu với giọng thơ bi tráng, thống thiết mà trong đó tác phẩm “Hai chữ nước nhà” là bài thơ tiêu biểu của ông. Hình thức song thất lục bát được tác giả dùng để thông qua những chuyện lịch sử mà giãi bày tấm lòng yêu nước, nỗi đau mất nước, đồng thời thức tỉnh đồng bào.

Mở đầu với tám câu thơ, tác giả đã gợi ra bối cảnh không gian nơi biên ải ảm đạm, cảnh vật hun hút, tâm trạng chia lý của hai cha con Nguyễn Phi Khanh và Nguyễn Trãi:

“Chốn ải Bắc mây sầu ảm đạm…

Con ơi, con nhớ lấy lời cha khuyên”

Phân tích văn bản Hai chữ nước nhà của Trần Tuấn Khải

Cuộc ra đi không có ngày trở về chính là lúc Nguyễn Phi Khanh vĩnh biệt tổ quốc, quê hưng và người con của mình. Tâm sầu cảnh cũng sầu gợi lên một nỗi dầy thảm đầy tái tê, u hoài dài dằng dặc, một khung cảnh vốn heo hút nay càng thêm ảm đạm màu tang tóc, thê lương. Bên cạnh đó trong từng câu thơ ta còn cảm nhận rõ máu lệ đầm đìa, trong hoàn cảnh người cha đi sẽ không bao giờ trở về, đất nước thì lầm than, cha con thì li biệt, tình đất nước đã hòa vào trong tình phụ tử. Dù cho Nguyễn Trãi có bày tỏ lòng đi theo phụng dưỡng, báo hiếu cho cha nhưng Nguyễn phi Khanh đã gạt bỏ tình riêng, dằn lòng mà khuyên con ở lại trả thù nhà, đền nợ nước, đó là lời từ tận sâu gan ruột của người cha mà người con phải khắc cốt ghi tâm. Có thể thấy, tấm lòng vì nước của người cha thật cảm động, ở những câu thơ tiếp theo, tác giả đã hóa thân vào người trong cuộc chia li để khắc họa rõ hơn tình cảnh đau thương của đất nước nô lệ, lầm than:

Xem thêm:  Cảm nhận về ý nghĩa giáo dục từ câu chuyện “Ngọn gió và cây sồi”

Loading...

“Thảm vong quốc kể sao xiết kể…

Thương tâm nòi giống lầm than nỗi này”

Tác giả vừa miêu tả lại vừa dùng câu cảm thán nhằm làm nổi bật nỗi đau mất nước nhà tan, dân chúng chìm trong thảm họa “máu sông xương rồng”, với niềm uất hận ngút trời cao. Nỗi đau ở đây là một nỗi đau cao cả, thiêng liêng của đất nước, giống nòi “vong quốc, cơ đồ, đất khóc, giời than, nòi giống”. Dòng xúc cảm mãnh liệt và thống thiết biểu hiện rất rõ qua những từ ngữ như: kể sao xiết kể, xé tâm can, ngậm ngùi, khóc than, thương tâm. Mỗi câu thơ như một lời khóc than đứt ruột, chẳng thể đủ nước mắt để khóc than cho những đớn đau đang tràn ngập giang sơn.

“Cha xót phận tuổi già sức yếu…

Ngọn cờ độc lập máu đào còn đây”

Người cha bất lực đành ủy thác cho con, khơi gợi lại truyền thống kiên cường bất khuất của tổ tiên, người cha đã thắp lên cho con ngọn lửa của lòng căm thù, của ý chí quyết tâm khôi phục nước nhà. Thù nhà chỉ có thể trả được khi thù nước đã rửa sạch, người cha muốn biến nỗi đau mất cha của con thành nỗi đau mất nước.

Có thể nói, Trần Tuấn Khải đã rất thành công khi lựa chọn chuyện chia li giữa cha con Nguyễn Phi Khanh và Nguyễn Trãi để gửi gắm tâm sự, thể hiện nỗi đau mất nước và khơi gợi lên tinh thần yêu nước khi non sông đang bị giày xéo. Bài thơ “Hai chữ nước nhà” đã thực hiệnđược bổn phận và sứ mệnh cao cả của nó, đó chính là thôi thúc lòng người đấu tranh cho độc lập tự do của đất nước.

Xem thêm:  Tóm tắt văn bản Lão Hạc
Đánh giá bài viết
Like bài viết để ủng hộ tác giả

Bình luận bài viết