Bình giảng bài thơ Muốn làm thằng Cuội của nhà thơ Tản Đà

Văn hay lớp 8

Bình giảng bài thơ Muốn làm thằng Cuội của nhà thơ Tản Đà

Bài làm

Tản Đà là một nhà thơ hết sức đặc biệt của thi đàn Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX với một hồn thơ đậm chất “ngông”. Những “khối tình” và những “giấc mộng” làm nên một phần sự nghiệp văn chương của tác giả. “Muốn làm thằng Cuội” là sự kết hợp giữa mộng và tình, qua đó bạn đọc có thể cảm nhận được cái ngông dám thách thức với với cuộc đời của tác giả.

   Đối với Tản Đà, mùa thu tạo nên nhiều duyên nợ. Từ cái khoảnh khắc “Vèo trông lá rụng đầy sân” để nhận ra công danh chỉ như thoáng chốc, đến đêm thu chìm đắm trong mối sầu, người thi nhân để cho những tâm tình bộc bạch cùng trời đất:

“Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi

Trần thế em nay chán nửa rồi”

Bình giảng bài thơ Muốn làm thằng Cuội của nhà thơ Tản Đà

Thi nhân tìm đến với chị Hằng , một chút khép mình xưng “em” rất ngọt! Dường như đã quá mỏi mệt với những muộn phiền của trần thế nên giọng điệu trỏe nên đầy buồn chán. Cái buồn cố hữu của mùa thu khiến nhà thơ buồn hay khi đối diện với trăng sáng con người cảm thấy cô đơn, lẻ loi? Ông thốt lên lời tha thiết nhắn nhủ “chị Hằng ơi!”. Nhưng câu thơ thứ hai lại có sự mấu thuẫn, khi kiểu “chán nửa vời” với “trần thế” chứ không phải “chán hết rồi”. Vẫn có một sự thiết tha với cõi đời.

   Trí tưởng tượng phong phú và mãnh liệt của nhà thơ đã làm nên một ước vọng cao vời:

“Cung quế có ai ngồi đó chửa

 Cành đa xin chị nhắc lên chơi”

Nhà thơ ước muốn làm thằng Cuội. Cung quê, cành đa gợi nhắc đến câu chuyện cổ tích nhưng dường như có sự so sánh ngầm trong ý thơ: nơi trần gian, Tản Đà cô đơn trong nỗi buồn của chính mình, còn trên cung trăng, chị Hằng cũng đang lẻ loi. Câu thơ pha chút hóm hỉnh đùa vui nhưng sâu sắc trong ý tứ: giữa Hằng Nga và Tản Đà là mối quan hệ của hai tâm hồn cô đơn cần bầu bạn, tâm sự. Thi nhân “xin” nhưng không hề cầu lụy, bởi lẽ khi hướng về “cung quế”, thi nhân dường như đã thấu hiểu nỗi niềm Hằng Nga.

Loading...

   Chính vì vậy, hai câu luận là sự sẻ chia của hai tâm hồn cô đơn:

“Có bầu có bạn can chi tủi

Cùng gió cùng mây thế mới vui”

Câu thơ không chỉ diễn tả tâm trạng từ một phía của thi nhân mà còn có cả tam trạng cô đơn của Hằng Nga. Nét phóng khoáng trong tâm hồn thi nhân đâu chỉ là ước vọng lên cung trăng để thoát khỏi cảnh trần đầy chán ngán, mà chính là khi làm chú Cuội thì sẽ được làm bạn để san sẻ nỗi buồn với giai nhân cung quế. Đó mới thật sự là tri âm tri kỉ! Cái độc đáo của tác giả là ở chỗ đã cảm nhận được nỗi u buồn của hằng Nga trong không gian quạnh vắng chốn Quảng Hàn.

   Bầu bạn cùng Hằng Nga, phải chăng đó là lúc nhà thơ thật sự thoát khỏi những ám ảnh thời thế, được cận kề với hồng nhan tri kỉ:

“Rồi mỗi năm đến rằm tháng Tám

Tựa nhau trông xuống thế gian cười”

Ta nhận ra có một sự chuyển biến trong tâm trạng thi nhân. Nếu như mở đầu bài thơ là lời than “buồn lắm” thì đến kết thúc bài thơ là một nụ cười. Niềm vui thay thế nỗi buồn khi mà những tâm hồn tri kỉ đã gặp được nhau. Hình ảnh trăng thu tuyệt đẹp đã tạo nên cảm hứng trọn vẹn của bài thơ làm lay thức giấc mơ của bao kẻ muốn lánh đời thoát tục. Cái tình tứ “tựa nhau” làm bộc lộ chất lãng mạn trong tâm hồn thi nhân. Một sự liên tưởng đầy táo bạo! “Cùng nhau trông xuống thế gian cười”, một nụ cười đầy ẩn ý, một nụ cười “rất Tản Đà”. Cười cho trò đời bon chen, cười ch tình đời bạc bẽo, và trên hết là nụ cười của kẻ vẫn còn nặng lòng với trần thế. Phải chăng nụ cười ấy là dự báo về một tương lai rạng rỡ niềm vui? Tâm hồn thi nhân bay bổng, thăng hoa tuyệt đối cùng bóng trăng.

   “Muốn làm thằng Cuội” là một tác phẩm xuất sắc của Tản Đà, giúp ta hiểu hơn về một con người dám phơi bày cái tôi trước người đời mà chẳng cần giấu giếm. Ta nhận ra một nhân cách cao quý không bị vụ lợi bởi những toan tính, vụ lợi tầm thường để giữa “linh hồn cao khiết”.

Đánh giá bài viết
Like bài viết để ủng hộ tác giả

Bình luận bài viết